Sufi Conditions and Ontological Content in the Teaching of Sa'diddin Hamavi
DOI:
https://doi.org/10.17605/cajssh.v7i3.1341Keywords:
Sufism, Sa'd al-Din al-Hammuwayi, Spiritual States (Ahwal), Ontology, Gnoseology, Kubrawiyya, Science of Letters (Ilm al-Huruf), Comparative Analysis, Subtle Centers (Lata'if), Perfect HumanAbstract
This article explores the concept of spiritual states (ahwal) and their profound ontological significance within the mystical doctrine of Sa'd al-Din al-Hammuwayi, an eminent 13th-century shaykh of the Kubrawiyya Sufi order. Moving beyond the strictly ethical and didactic paradigms of early Sufi manuals, Hammuwayi elevates the discourse on spiritual states to a cosmological and metaphysical level. The study analyzes how these transient spiritual experiences are not merely subjective psychological shifts, but structured cosmic reflections resulting from the activation of the subtle spiritual centers (lata'if) and the illumination of metaphysical light hierarchies within the human microcosm. Through a comparative and intertextual textual analysis, the article contextualizes Hammuwayi’s thought within a broader intellectual dialogue involving major Sufi figures from various regional schools, including Umar al-Suhrawardi’s categorization of rational and gnostic knowledge, Khwaja Abdullah Ansari’s stations of the wayfarers, Fakhr al-Din Iraqi’s metaphysics of love (ishq), and Khwaja Muhammad Parsa’s integration of esoteric realities with religious law. The research demonstrates Hammuwayi's unique methodological synthesis, particularly his application of the Science of Letters (ilm al-huruf) and geometric diagrams (da'irat) to systematically map and decode the spiritual states of contraction (qabd), expansion (bast), absence (ghaybat), and ultimate annihilation (fana). Ultimately, the author concludes that in Hammuwayi’s gnoseology, the transpersonal states of the soul serve as an existential bridge connecting human consciousness to the primordial Word, transforming the seeker into the cosmic axis of the Perfect Human (Al-Insan al-Kamil) who balances transcendent realization with socio-ethical sobriety (sahw).
References
Şaban Arğun. Sa'deddîn Hammûyî'nin Hayatı, Eserleri ve Tasavvufî Görüşleri. Doktora Tezi. – Erzurum: Atatürk Üniversitesi, 2023. – S. 201
Қаранг: أبو نصر السراج الطوسي، اللمع في التصوف، تحقيق: كامل مصطفى الهنداوي، دار الكتب العلمية، بيروت، ٢٠٠١م، ص ٦٥ / Абу Наср Саррож ат-Тусий. Ал-Лумаъ фит-тасаввуф. – Байрут: Дар ал-кутуб ал-илмия, 2001. – Б. 65.
Şaban Arğun. Sa'deddîn Hammûyî'nin Hayatı, Eserleri ve Tasavvufî Görüşleri. Doktora Tezi. – Erzurum: Atatürk Üniversitesi, 2023. – S. 205
Қаранг: أبو حامد الغزالي، إحياء علوم الدين، دار ابن حزم، بيروت، ٢٠٠٥م، ج ٤، ص ١٢0 / Абу Ҳомид ал-Ғаззолий. Иҳёу улумид-дин. – Байрут: Дар Ибн Ҳазм, 2005. – Ж. 4. – Б. 120.
Қаранг: سعد الدين الحموئي، المصباح في التصوف، تحقيق: نجيب مايل هروي، انتشارات مولي، طهران، ١٣٦٢ هـ.ش، ص ١٩5 / Саъдиддин ал-Ҳамавий. Ал-Мисбоҳ фит-тасаввуф / Таҳқиқ: Нажиб Мойил Ҳиравий. – Теҳрон: Интишорот-и Мовлий, 1362 ҳ.ш. – Б. 195.
Қаранг: محيي الدين بن عربي، الفتوحات المكية، دار صادر، بيروت، ج ٢، ص ٣٨0 / Муҳиддин ибн Арабий. Ал-Футуҳот ал-Маккия. – Байрут: Дар Содир. – Ж. 2. – Б. 380.
Şaban Arğun. Sa'deddîn Hammûyî'nin Hayatı, Eserleri ve Tasavvufî Görüşleri. Doktora Tezi. – Erzurum: Atatürk Üniversitesi, 2023. – S. 208
Қаранг: الحكيم الترمذي، بيان الفرق بين الصدر والقلب والفؤاد واللب، تحقيق: أحمد عبد الرحيم السايح، دار السلام، القاهرة، ٢٠١٠م، ص 60 / Ҳаким Термизий. Баён ал-фарқ байнас-садр вал-қалб вал-фуад вал-луб. – Қоҳира: Дар ас-Салам, 2010. – Б. 60.
Қаранг: سعد الدين الحموئي، المصباح في التصوف، تحقيق: نجيب مايل هروي، انتشارات مولي، طهران، ١٣٦٢ هـ.ش، ص ٢02 / Саъдиддин ал-Ҳамавий. Ал-Мисбоҳ фит-тасаввуф. – Теҳрон: Интишорот-и Мовлий, 1362 ҳ.ш. – Б. 202.
Қаранг: علاء الدولة السمناني، العروة لأهل الخلوة والجلوة، تحقيق: نجيب مايل هروي، انتشارات مولي، طهران, ص ٢٨0 / Алоуддавла Семноний. Ал-Урва ли-аҳл ал-хилва ва-л-жилва. – Теҳрон: Интишорот-и Мовлий. – Б. 280.
Şaban Arğun. Sa'deddîn Hammûyî'nin Hayatı, Eserleri ve Tasavvufî Görüşleri. Doktora Tezi. – Erzurum: Atatürk Üniversitesi, 2023. – S. 210
Şaban Arğun. Sa'deddîn Hammûyî'nin Hayatı, Eserleri ve Tasavvufî Görüşleri. Doktora Tezi. – Erzurum: Atatürk Üniversitesi, 2023. – S. 210
Қаранг: أبو نصر السراج الطوسي، اللمع في التصوف، تحقيق: كامل مصطفى الهنداوي، دار الكتب العلمية، بيروت، ٢٠٠١م، ص ٣١0 / Абу Наср Саррож ат-Тусий. Ал-Лумаъ фит-тасаввуф. – Байрут: Дар ал-кутуб ал-илмия, 2001. – Б. 310.
Қаранг: أبو حفص عمر السهروردي، عوارف المعارف، دار الكتاب العربي، بيروت، ١٩٨٣م، ص ٧٥ / Абу Ҳафс Умар Ас-Сўҳравардий. Авориф ал-маориф. – Байрут: Дар ал-китоб ал-арабий, 1983. – Б. 75.
Қаранг: خواجه عبد الله الأنصاري، منازل السائرين، تحقيق: علي شيرواني، دار الفكر، بيروت، ص ٤٥ / Хожа Абдуллоҳ Ансорий. Манозил ас-соирин / Таҳқиқ: Али Ширвоний. – Байрут: Дар ал-фикр. – Б. 45.
Қаранг: فخر الدين العراقي، اللمعات، تحقيق: محمد خواجوي، انتشارات طهوري، طهران، ص ٩٢ / Фахриддин Ироқий. Ламаот / Таҳқиқ: Муҳаммад Хожавий. – Теҳрон: Интишорот-и Таҳурий. – Б. 92.
Қаранг: خواجه محمد بارسا، فصل الخطاب، تحقيق: جليل تجليل، مركز نشر دانشگاهي، طهران، ص ١١5 / Хожа Муҳаммад Порсо. Фасл ал-хитоб / Таҳқиқ: Жалил Тажаллил. – Теҳрон: Марказ-и нашр-и донишгоҳий. – Б. 115.


